કુનો નેશનલ પાર્કમાં 6 ચિત્તાના મોત બાદ પહોંચ્યા કેન્દ્રીય વન પ્રધાન, જાણો શું કહ્યું..
કેન્દ્રીય વન પ્રધાન ભૂપેન્દ્ર સિંહ યાદવ 6 ચિત્તાઓના મોત બાદ કુનો નેશનલ પાર્ક પહોંચ્યા હતા. જ્યાં તેમણે કહ્યું કે હવે ચિત્તાઓનું સ્થળાંતર કરવામાં આવશે નહીં અને શ્યોપુરમાં જ ચિત્તા પ્રોજેક્ટનો વિકાસ કરવામાં આવશે. જો પછી જરૂર પડશે તો અમે વૈકલ્પિક વ્યવસ્થા જોઈશું.
મધ્યપ્રદેશના પૂર્વ અભયારણ્યમાં ચિત્તાઓના સતત મોતથી મોદી અને રાજ્ય સરકાર ચિંતિત છે અને આ માટે કેન્દ્રીય વન મંત્રી ભૂપેન્દ્ર સિંહ યાદવ કુનો નેશનલ પાર્કની મુલાકાત લેવા શ્યોપુર પહોંચ્યા હતા. આ દરમિયાન તેમણે વન વિભાગના અધિકારીઓની મીટીંગ લીધી હતી અને જરૂરી માર્ગદર્શિકા આપી હતી, આ સાથે તેઓ તાજેતરમાં કુનોથી વિસ્થાપિત થયેલા બગચા ગામમાં પહોંચ્યા હતા અને ત્યાંની પરિસ્થિતિ નિહાળી હતી અને ચિત્તાઓના સ્થળાંતર અંગે પણ વાત કરી હતી.
ચિત્તાઓ કુનો નેશનલ પાર્કમાં જ રહેશે: પત્રકારો સાથેની ચર્ચા દરમિયાન કેન્દ્રીય વન મંત્રીએ ચિત્તાઓને અન્ય રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનોમાં ખસેડવાનો ઈન્કાર કરતા જણાવ્યું હતું કે, “સૌથી પ્રથમ તો કુનોમાં ચિત્તા પ્રોજેક્ટ શરૂ કરવામાં આવ્યો છે, જેનું નિર્માણ કરવામાં આવશે. માત્ર સફળ.” આ પછી, જો જરૂરી હોય તો, અન્ય સ્થળોએ વૈકલ્પિક વ્યવસ્થા માટે વિચારણા કરવામાં આવશે. આ સિવાય ચિત્તાઓના સતત મોતને લઈને સવાલ પૂછવા પર તેઓ જવાબ આપ્યા વગર જ નીકળી ગયા હતા. કેન્દ્રીય પ્રધાન ભૂપેન્દ્ર સિંહ યાદવે કુનો નેશનલ પાર્કમાં ચિતા પ્રોજેક્ટ વિશે કહ્યું, “અમારા અધિકારીઓ અને અમારી ટીમ સતત દેખરેખ રાખી રહી છે, હું પોતે ઘણી વખત અહીં આવ્યો છું અને પરિસ્થિતિ જોઉં છું, દરેક વ્યક્તિ યોગ્ય રીતે કામ કરે છે.
ચિતા પ્રોજેક્ટ સૌપ્રથમ કુનો નેશનલ પાર્કમાં શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો, તેને અહીં જ વિકસાવવામાં આવશે. વૈકલ્પિક વ્યવસ્થા માટે અન્ય સ્થળોએ વ્યવસ્થા કરવી પડશે, બીજા તબક્કામાં આના પર કામ કરવામાં આવશે.” ચિત્તાઓના મોતના મામલામાં કેન્દ્રીય વન પ્રધાન મૌન રહ્યા, આ સિવાય જ્યારે તેમને શાળાના ટિકટોલી ગેટને પ્રવાસીઓ માટે ખોલવા અંગે પ્રશ્ન કરવામાં આવ્યો તો તેમણે તેનો જવાબ પણ આપ્યો ન હતો.
મધ્યપ્રદેશના કુનો નેશનલ પાર્કમાં વધુ એક ચિત્તાનું મોત, અત્યાર સુધીમાં ત્રણના થયા છે મોત
કુનો નેશનલ પાર્કમાં અત્યાર સુધીમાં ત્રણ ચિત્તાના મોત થયા છે. આમાંથી બે ચિત્તા દક્ષિણ આફ્રિકાના નામિબિયાથી લાવવામાં આવ્યા હતા.
મધ્યપ્રદેશના કુનો નેશનલ પાર્કમાં વધુ એક ચિત્તાનું મોત થયું છે. પરસ્પર લડાઈમાં ચિત્તા માર્યો ગયો હતો. દક્ષિણ આફ્રિકાના નામિબિયાથી લાવવામાં આવેલા બે ચિત્તા અત્યાર સુધીમાં મૃત્યુ પામ્યા છે. આ સિવાય છ વર્ષના ‘ઉદય’એ પણ જીવ ગુમાવ્યો છે. આ પહેલા પણ કુનો નેશનલ પાર્કમાં બે ચિત્તાના મોત થયા છે. તેમાંથી છ વર્ષના ઉદય ચિતાનું ગયા મહિને મૃત્યુ થયું હતું. તે જ સમયે, દક્ષિણ આફ્રિકાના નામિબિયાથી લાવવામાં આવેલા સાશા નામના ચિત્તાનું પણ મૃત્યુ થયું છે. કુનો નેશનલ પાર્કમાં એકંદરે અત્યાર સુધીમાં ત્રણ ચિત્તાના મોત થયા છે.ચોમાસા પહેલા ચિત્તાઓને જંગલમાં છોડવામાં આવશે
કુનો નેશનલ પાર્કમાં, ચિત્તાઓને ઘેરામાંથી બહાર ખુલ્લા જંગલમાં છોડવાની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. જૂનમાં ચોમાસાના વરસાદની શરૂઆત પહેલા તેઓને મુક્ત કરવામાં આવશે. જણાવી દઈએ કે નામીબિયાથી કુનો લાવવામાં આવેલા બે ચિત્તા અત્યાર સુધીમાં મૃત્યુ પામ્યા છે.જંગલમાં મોકલવાની તૈયારીઓ કરવામાં આવી
કુનો નેશનલ પાર્કના સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે જૂનના અંત સુધીમાં દક્ષિણ આફ્રિકાથી લાવવામાં આવેલા ચિત્તાઓને સુરક્ષિત ઘેરામાંથી બહાર કાઢીને ખુલ્લા જંગલમાં મોકલવાની તૈયારીઓ કરવામાં આવી છે. મધ્યપ્રદેશ વાઇલ્ડલાઇફ ઓથોરિટી ભારતમાં 70 વર્ષ પહેલા લુપ્ત થઇ ગયેલી ચિત્તાઓને ફરીથી વસાવવાના પ્રયાસોના ભાગરૂપે મધ્યપ્રદેશ કુનો નેશનલ પાર્કના ખુલા વિસ્તારોમાં સુરક્ષિત ઘેરામાંથી વધુ પાંચ ચિત્તાઓને મુક્ત કરવા માટે તૈયાર છે.નામિબિયાથી લાવવામાં આવેલા સાશા નામના ચિત્તાનું પણ મૃત્યુ થયું છે
નામીબિયાથી ભારત લાવવામાં આવેલી માદા ચિત્તા શાશાનું મધ્યપ્રદેશના કુનો નેશનલ પાર્કમાં મૃત્યુ થયું છે. અહીં તે છેલ્લા ત્રણ મહિનાથી બીમાર ચાલી રહી હતી. મળતી માહિતી અનુસાર, માદા ચિત્તા શાશા છેલ્લા બે દિવસથી કિડની ઈન્ફેક્શન અને ડાયેરિયાથી પીડિત હતી. આ સાથે તેના શરીરમાં પાણીની અછત હતી. જણાવી દઈએ કે, 17 સપ્ટેમ્બર 2022 ના રોજ, 8 ચિત્તાઓને નામિબિયાથી કુનો નેશનલ પાર્કમાં લાવવામાં આવ્યા હતા. જેમાંથી પાંચ માદા અને ત્રણ નર ચિતાનો સમાવેશ થાય છે.ચિત્તાઓને ખાસ વાડમાં છોડવામાં આવ્યા હતા
17 સપ્ટેમ્બર, 2022ના રોજ વડાપ્રધાન મોદીના 72માં જન્મદિવસના રોજ કુનો નેશનલ પાર્કમાં નામીબિયાથી આવેલા ચિત્તાઓને ખાસ વાડમાં છોડવામાં આવ્યા હતા. આ ખાસ વાડમાં ત્રણ માદા ચિત્તા શાશા, સવાના અને સિયાયાને છોડવામાં આવી હતી. તેમની ઉંમર 2થી 5 વર્ષની હતી. વડાપ્રધાન મોદીએ તેમના ફોટોને કેમેરામાં કેદ કર્યા હતા. જણાવી દઈએ વર્ષ 1952માં ચિત્તા ભારતમાંથી વિલુપ્ત થઈ ગયા હતા.વર્ષ 2016 બાદ આ જિલ્લામાં દીપડાની વસ્તી ગણતરી શરુ: જાણો, કેવી રીતે થાય છે કામગીરી
સુરત જિલ્લામાં વસવાટ કરતા દીપડાની વસ્તી ગણતરી સાત વર્ષ બાદ હાથ ધરવામાં આવી છે.
સાત વર્ષ પછી સુરત જિલ્લામાં દીપડાની વસ્તી ગણતરી કરવામાં આવી રહી છે. આ માટે કુલ 131 પોઇન્ટ નક્કી કરવામાં આવ્યા છે. જ્યાં 310થી વધુ વન વિભાગના કર્મચારીઓ દીપડાની અવરજવર પર નજર રાખી રહ્યા છે. વર્ષ 2016માં દીપડાની વસ્તી વન વિભાગ દ્વારા સુરત જિલ્લામાં હાથ ધરવામાં આવી હતી તે વખતે જિલ્લામાં કુલ દીપડાની સંખ્યા 40 જેટલી હતી.
સુરત વન વિભાગના 310 કર્મચારીઓ 131 પોઇન્ટ પર દીપડાઓની હરફર પર નજર રાખી રહ્યાં છે.
દીપડાની વસ્તી ગણતરી કરવા માટે બે પ્રકારે વન વિભાગના કર્મચારીઓ કામ કરતા હોય છે. પ્રથમ ડાયરેક્ટ અને બીજો ઇનડાયરેક્ટ એવીડેન્સ થકી દીપડાની ગણતરી કરવામાં આવી હોય છે. ડાયરેક્ટ એવિડન્સમાં દીપડા સમક્ષ નજર આવે છે અને રાત્રિ દરમિયાન કેમેરામાં તે કેદ જોવા મળે છે અને જો ઇનડાયરેક્ટ એવિડન્સની વાત કરવામાં આવે તો દીપડાના પગના નિશાન અને કરવામાં આવેલા શિકાર થકી તેમની ગણતરી થાય છે. – સચિન ગુપ્તા (સામાજિક વનીકરણ વિભાગ, સુરત) ડાયરેક્ટ અને ઇનડાયરેક્ટ એવીડેન્સ : દીપડાની વસ્તી ગણતરી કરવા માટે સુરત વન વિભાગના કર્મચારી બે પ્રકારે કામ કરે છે. જેમાં એક ડાયરેક્ટ એવીડન્સ અને બીજો ઇનડાયરેક્ટ એવીડેન્સ કરીને ગણતરી કરવામાં આવે છે. ડાયરેક્ટ એવિડન્સમાં દીપડો નજર સમક્ષ આવે તે અને રાત્રિ દરમિયાન કેમેરામાં ઝીલાયેલા જોવા મળે છે. જ્યારે ઇનડાયરેક્ટ એવીડન્સમાં દીપડાના પગના નિશાન અને કરવામાં આવેલા શિકાર થકી તેમની ગણતરી થાય છે.
છેલ્લે વર્ષ 2016માં દીપડાની વસ્તી ગણતરી કરવામાં આવી હતી જેની સરખામણીમાં આ વખતે આંકડો વધવાની સંભાવનાઓ છે.
25 જેટલા કેમેરા તેમજ 310 જેટલા અધિકારીઓની ટીમ: તેઓએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે વન વિભાગના કર્મચારીઓ ઉપરાંત જે લોકલ એનજીઓ છે તેઓ આ વસ્તી ગણતરીમાં ભાગ લે છે. સુરત જિલ્લાના નવ તાલુકામાં કુલ 131 જેટલા પોઇન્ટ બનાવવામાં આવ્યા છે. જ્યાં દીપડા ઉપર ખાસ નજર રાખવામાં આવતી હોય છે. આ 131 પોઇન્ટ અંગે વાત કરવામાં આવે તો આ તે વિસ્તાર છે કે જ્યાં છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં દીપડાનું રેસ્ક્યૂ કરવામાં આવ્યું હોય અથવા તો દીપડાએ ત્યાં શિકાર કર્યો હોય. આ ઉપરાંત જે જગ્યાએ પાણી ઉપલબ્ધ હોય ત્યાં પણ આ પોઇન્ટ હોય છે. કારણ કે ત્યાં દીપડા વધારે જોવા મળે છે. દીપડાની વસ્તી ગણતરી માટે કુલ 310 જેટલા અધિકારીઓની ટીમ બનાવવામાં આવી છે. જેમાંથી 97 જેટલા લોકો એનજીઓ સાથે જોડાયેલા છે. આ સાથે અમે 25 જેટલા કેમેરા લગાવ્યા છે જે અત્યાર સુધી છે અને પિક્ચર કલર પણ આવે છે.રોયલ બેંગાલ ટાઇગર હવે જોવા મળશે ગુજરાતના આ પ્રાણીસંગ્રહાલયમાં
અમદાવાદ કાંકરિયા પ્રાણીસંગ્રહાલય ખાતે ઔરંગાબાદથી 6 કાળિયાર અને 2 રોયલ બેંગાલ ટાઇગર લાવવામાં આવ્યા હતા. જેનો એક મહિનાનો કોરોન્ટાઇન પૂર્ણ કર્યા બાદ શહેરની જાહેર જનતા માટે પાંજરામાં ખુલ્લા મુકવામાં આવ્યા છે.
અમદાવાદ શહેરમાં આવેલ ગુજરાતના સૌથી મોટું પ્રાણી સંગ્રહાલય ખાતે નવા પ્રાણીઓનો વધારો થયો છે. ઔરંગાબાદથી લાવવામાં આવેલ છ કાળિયાર અને બે રોયલ બેંગલ ટાઇગરને જાહેર જનતા માટે પાંજરામાં ખુલ્લા મુકવામાં આવ્યા છે. આ સાથે જ અમદાવાદ પ્રાણી સંગ્રહાલયમાં વન્ય પ્રાણીઓ અને પક્ષીઓની કુલ સંખ્યા 2000ને પાર પહોંચી ગઈ છે. બે માદા વાઘણ અમદાવાદ કાંકરિયા ખાતે લાવવામાં આવ્યા2 વર્ષની 2 જોડી: મેયર કિરીટ પરમારે જણાવ્યું હતું કે કાંકરિયા ઝૂમાં વિનિમયના નિયમ મુજબ ઔરંગાબાદના પ્રાણીસંગ્રહાલયમાંથી બે માદા વાઘણ અમદાવાદ કાંકરિયા ખાતે લાવવામાં આવ્યા છે. જેને 1 મહિનાના કોરોન્ટાઇન પિરિયડ પૂર્ણ કર્યા બાદ શહેરની જનતા અને કાંકરિયાની મુલાકાતે આવનાર લોકો માટે પાંજરામાં ખુલ્લા મુકવામાં આવ્યા છે. આ જોડી 2 વર્ષ અને 2 માસની જેનું નામ રંજન અને પ્રતિભા રાખવામાં આવ્યું છે. દત્તક લઈ શકાશે: કિરીટ પરમારે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે કાંકરિયા પ્રાણી સંગ્રહાલય ખાતે પશુ-પક્ષીને દત્તક લેવા આવતા હોય છે. તેવી જ રીતે આ વાઘણને જે દતક લેવા માંગતા હોય તેને દત્તક લઈ શકે છે. જેનો એક વર્ષનો ખર્ચ 1.15 લાખ જેટલો થાય છે. જે વ્યક્તિ દત્તક લેશે તેના નામની પ્લેટ પણ તે પાંજરાની બહાર લગાવવામાં આવશે. બંને વાઘણના નામ એક વર્ષ માટે પોતાની ઈચ્છા મુજબ રાખી શકશે. વાઘણની વિશેષતા: આ બંને માદા વાઘણ રંજનાની વાત કરવામાં આવે તો આ લોકોનું નિવાસસ્થાન લીલા ગાઢ જંગલો, વૃક્ષો પર્વતીય ટેકરીઓ હોય છે. જે હાલ ભારતમાં ફ્કત પ્રાણીસંગ્રહાલયોમાં જ જોવા મળે છે. જેનું કદ 5 થી 6 ફૂટ અને પૂંછડી 2 થી 3 ફૂટ હોય છે. આજે ખોરાક વિવિધ હરણ, જંગલી ભેંસ અને નાના પ્રાણીઓ છે. આ 102થી 113 દિવસના ગર્ભધાન પછી માદા 1 થી 6 બચ્ચાને જન્મ આપે છે. જયારે પ્રતિભા વાઘણની વાત કરવામાં આવે તો લીલા ગાઢ જંગલો, વૃક્ષો અને પર્વતીય ટેકરીઓમાં જોવા મળે છે. જે હાલમાં પ્રાણી સંગ્રહાલયમાં જ જોવા મળે છે. જેનું કદ 5 થી 6 ફૂટ અને પૂંછડી 2 થી 3 ફૂટ હોય છે. વિવિધ હરણ, જંગલી ભેંસ અને નાના પ્રાણીઓ તેનો મુખ્ય ખોરાક છે. કાંકરિયા ઝુમાંથી 21 પ્રાણીઓ મોકલાયા: કાંકરિયા પ્રાણીસંગ્રહાલય દ્વારા ભારતીય શિયાળ 3, ભારતીય શાહુડી 10, ઈમોજીવ 2, સ્પૂબિલ 6 એમ કુલ મળીને 21 પ્રાણીઓ ઔરંગાબાદ મોકલવામાં આવ્યા હતા. જેના બદલામાં ઔરંગાબાદ ઝુમાંથી કાળિયાળ 6 અને બેંગાલ ટાઇગર 2 અમદાવાદ કાંકરિયા ખાતે લાવવામાં આવ્યા છે.વડોદરા જિલ્લાના આ વિસ્તારોમાં દીપડો જોવા મળતા ગ્રામજનોમાં ચિંતા સાથે ગભરાહટ
