ભારત વિશ્વભરનાં પ્રવાસી પક્ષીઓના લગભગ 500 પ્રજાતિઓનું ઘર છે: PM મોદી
ગાંધીનગર ખાતે CMS COP-13નું ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું હતું. જેમાં 125થી વધુ દેશોના પ્રતિનિધિઓ હાજર રહ્યાં હતાં. આ કાર્યક્રમનું ઉદ્ઘાટન વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ વીડિયો કોન્ફરેન્સના માધ્યમથી કર્યું હતું. મોદીએ કહ્યું કે, ભારત વિશ્વભરનાં પ્રવાસી પક્ષીઓના લગભગ 500 પ્રજાતિઓનું ઘર છે.
ગાંધીનગર ખાતે વિશ્વના તમામ દેશો દ્વારા આયોજીત UN કોન્ફરન્સનું ઉદ્ઘાટન વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ વીડિયો કોન્ફરન્સ દ્વારા કર્યું હતું. જેમાં 125થી વધુ દેશોના પ્રતિનિધીઓ હાજર રહ્યાં હતાં. સોમવારથી શરૂ થયેલા સંમેલનમાં ભારતમાં વન્યપ્રાણીઓના સંરક્ષણ અને ભવિષ્યની રણનીતિઓ અંગેની ચર્ચાઓ કરવામાં આવશે.
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ વીડિયો કોન્ફરન્સના માધ્યમથી સંમેલનની શરૂઆત કરી હતી. PM મોદીએ તેમના સંબોધનમાં ગુજરાતના એશિયાટિક સિંહોનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. ઉલ્લેખનીય છે કે, આ સિંહ સમગ્ર વિશ્વમાં માત્ર ગુજરાતમાં જોવા મળે છે. આ ઉપરાંત PM મોદીએ ગુજરાત સરકાર દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલા કરૂણા અભિયાન અંગેની પણ ચર્ચા કરી હતી.સંમેલનમાં PM મોદીએ જણાવ્યું હતું કે, પર્યાવરણ માટે ભારત વિશ્વના શ્રેષ્ઠ દેશમાં આવે છે.
વિશ્વની 2.4 ટકા જમીન ક્ષેત્રમાં આશરે 8 ટકા જેટલું યોગદાન આપે છે. ભારતમાં વિવિધ વન્યજીવો માટે રહેઠાણોના ઘણાં હોસ્પોટ પણ છે. પૂર્વી હિમાલય, પશ્ચિમ ઘાટ, ઇન્ડો-મ્યાનમાર અને અંડમાન અને નિકોબાર દ્વીપ વગેરે છે. ભારત વિશ્વભરનાં પ્રવાસી પક્ષીઓના લગભગ 500 પ્રજાતિઓનું ઘર છે, સદીઓથી ભારત વન્યજીવોના નિવાસ સ્થાન માટે આગવું ભૂમિકામાં રહ્યું છે.
આપણી સંસ્કૃતિ વન્યજીવો સાથે જોડાયેલી છે. જેથી સંરક્ષણ અને સહ-જીવન ટકી રહે છે.ઉલ્લેખનીય છે કે, આ કાર્યક્રમના યજમાન તરીકે આગામી ત્રણ વર્ષ માટે ભારતને પ્રમુખ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવશે. ભારત સરકાર 1983થી સ્થળાંતરિત વન્યપ્રાણીઓના સંમેલન સાથે કરારબદ્ધ છે. આ ઉપરાંત સ્થળાંતર રીતે દરિયાઈ જાતિઓ પ્રજાતિઓને સુરક્ષા અને સંરક્ષણ માટે જરૂરી પગલાં સરકાર દ્વારા લેવામાં આવી રહ્યાં છે અને તેમના સંરક્ષણ અને બચાવ માટેની યોજના પણ તૈયાર કરવામાં આવી રહીં છે.
આ સંમેલનનું આયોજનએ ભારતમાં વન્યપ્રાણી સંરક્ષણ તરફનું એક મહત્વનું પગલું સાબિત થશે. આ શિખર સંમેલનમાં 130 દેશના પ્રતિનિધિઓ પ્રખ્યાત સંરક્ષણવાદીઓ અને વન્યપ્રાણી સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં કાર્યરત આંતરરાષ્ટ્રીય NGOએ પણ ભાગ લીધો છે.ઉલ્લેખનીય છે કે, વડાપ્રઘાન નરેન્દ્ર મોદીએ પોતાના સંબોધનમાં ગુજરાતના એશિયાટિક સિંહ, બેંગાલ ટાઇગરની વાત કરી હતી.
વડોદરા: વિશ્વામિત્રી નદી અને તળાવોમાં વસવાટ કરતા મગરોની ગણતરી કરાઈ
માનવ વસતી અને હિંસક પ્રાણીઓ એકબીજા સાથે તાલમેલથી રહેતા હોય એવું ભાગ્યે જ જોવા કે સાંભળવા મળે છે. ગુજરાત રાજયના વડોદરા શહેરમાંથી પસાર થતી વિશ્ર્વામિત્રી નદીએ મગરોનું વસવાટ સ્થળ છે. અને આ નદિ મગરોનું ઘર પણ કહેવાય છે.
વડોદરા શહેરના રાવપુરા ખાતે આવેલી નાયબ વન વિભાગની કચેરીના સામાજિક વનીકરણ વિભાગ દ્વારા વિવિધ જીવદયા સંસ્થાઓની મદદ લઇને પાંચ વર્ષે વિશ્વામિત્રી નદી અને વડોદરા શહેરના તળાવોમાં વસવાટ કરતા મગરોની ગણતરી કરવામાં આવે છે.
આ વખતે વન વિભાગ અને જીવદયા સંસ્થાઓ મળી 22 ટીમો દ્વારા સવારથી મગરોની વસ્તી ગણતરી હાથ ધરવામાં આવી હતી. શિયાળાની ઋતુમાં મગરો સન બાથ માટે નદી કિનારે અને તળાવના કિનારે આવતા હોય છે.તે સમયે ગણતરી કરતી ટીમો દ્વારા મગરોની વસ્તી ગણતરી કરવામાં આવે છે.ગત વર્ષે વડોદરા શહેરમાંથી પસાર થતી વિશ્વામિત્રી નદીમાં આવેલા પૂરના કારણે મગરોની સંખ્યામાં વધારો થવાની શક્યાતાઓ છે.
અગાઉ 5 વર્ષ પહેલાં જ્યારે ગણતરી કરવામાં આવી હતી.ત્યારે મગરોની સંખ્યા 370 હતી. સામાજિક વનીકરણ વિભાગ દ્વારા વેમાલી હાઇવેથી સિદ્ધાર્થ બંગલો, સમા બ્રિજથી વુડા સર્કલ, રાત્રી બજારથી નરહરી હોસ્પિટલ, નરહરી હોસ્પિટલથી કાલાઘોડા બ્રિજ, કાલાઘોડા બ્રિજથી અકોટા બ્રિજ, અકોટા બ્રિજથી મુજમહુડા બ્રિજ, મુજમહુડા બ્રિજથી વડસર બ્રિજ, વડસર બ્રિજથી કલાલી, અને કલાલીથી તલસટ સુધીની વિશ્વામિત્રી નદીમાં વસવાટ કરતા મગરોની ગણતરી કરવામાં આવી હતી.
આ ઉપરાંત કાશી વિશ્વનાથ તળાવ,લાલબાગ તળાવ, માંજલપુર તળાવ, કલાલી તળાવ, માણેજા તળાવ,તલસટ અને રાજસ્થંભ પાસેના તળાવ,છાણી તળાવ,દુમાડ તળાવ,વેમાલી તળાવ, દેના તળાવ, હરણી, સમા, વાસણા, ભાયલી અને તાંદલજા તળાવમાં વસવાટ કરતા મગરોની ગણતરી કરવામાં આવી હતી.
ગીધ( Vulture )ની સંખ્યામાં વધારો કરવા માટે સરકાર સજ્જ
આવનાર સમયમાં સફાઇ કામદાર તરીકે જાણીતા ગીધ( Vulture )ની સંખ્યામાં વધારો થશે.
રાજય સહિત દેશભરમાં ગીધ( Vulture )ની સંખ્યામાં વધારો થવા જઇ રહ્યો છે. સફાઇ કામદાર તરીકે જાણતા ગીધ( Vulture ) હાલમાં લુપ્ત થતાં જોવા મળે છે જે માનવ જીવન અને પર્યાવરણ માટે હાનિકારક છે. પરંતુ આવનાર સમયમાં આપણે ગીધ( Vulture )ની સંખ્યામાં વધારો જોવા મળી શકે કારણ કે ભારત સરકારે ગીધની સંખ્યા વધારવા અને ગીધ( Vulture )ના પ્રજનન ઉત્પાદનને સફળ બનાવવા માટે બહુમુખી યોજના બનાવી છે. સરકાર દ્વારા બનાવેલી આ સંરક્ષણ યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય વર્ષ 2030 સુધીમાં જંગલ વિસ્તારમાં ગીધ( Vulture )ની સંખ્યામાં વધારો કરવાનો છે. ગીધ( Vulture )ની સંખ્યા વધારવા અને પ્રજનન કાળને સફળ બનાવવા એવા પ્રાકૃતિક ક્ષેત્રોની પસંદગી કરવામાં આવી છે. જ્યાં હાલ ગીધ( Vulture ) રહેતા હોય અને નવા ગીધ( Vulture ) જન્મ લઇ રહ્યા હોય. આવા ક્ષેત્રોની આજુબાજુમાં મુક્ત ભોજન નક્કી કરીને અનુકુળ વાતાવરણ આપી ગીધ( Vulture ) સુરક્ષિત ક્ષેત્ર જાહેર કરવામાં આવ્યુ છે. એક કાર્યક્રમમાં પર્યાવરપ્રધાને ગીધ( Vulture )ને સ્વચ્છ ભારત અભિયાનના સૌથી મોટા સ્વંયસેવક ગણાવીને ગીધ( Vulture )ની સુરક્ષા માટે તમામ જરુરી પગલાં લેવાની વાત કરી હતી.આ સાથે સરકારે ગીધ( Vulture )ના સંરક્ષણ અને પ્રજનન માટે અંદાજે 12 કરોડથી વધારે રૂપિયાનો ખર્ચ કર્યો છે. ગીધ( Vulture )નું સંરક્ષણ ક્યાં અને કેવી રીતે થશે?
સુરેન્દ્રનગર: ચોટીલા પંથકમાં એશિયાટિક સિંહોની ડણક, વન વિભાગે કરી પુષ્ટિ
અમરેલીથી એશિયાટીક સિંહો પોતાના બચ્ચાંને લઈને 120 કી.મી દુર પહોચી, માર્ગ ભટકી ગયા હોવાથી પરત જવાની શકયતા
સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં પ્રથમ વખત એશિયાટીક સિંહની ગર્જનાથી સીમાડા ગુજી ઉઠયા છે. સાસણ ગીરના જંગલ વિસ્તારથી આશરે 200 કિ.મી દૂર સુરેન્દ્રનગર જીલ્લાના ચોટીલા વિસ્તારમાં પ્રથમ વખત એશિયાટીક સિંહ દેખાયો છે. અને સ્થાનિક વન વિભાગે પણ એશિયાટીક સિંહ દેખાયાની પુષ્ટિ કરી છે. ચોટીલામાં જોવા મળેલ એશિયાટીક સિંહ અમરેલીના બાબરા બાજુથી આવ્યા હોવાનું અનુમાન છે. ઢેઢૂકી વિસ્તારમાં એશિયાટીક સિંહના હાજરીના નિશાન તેમજ પંજાના નિશાન અને મારણ કરેલાં પશુઓ મળી આવ્યા હતા. ત્યારે વન વિભાગે ચોટીલાના ગામમાં સતર્ક રહેવા સૂચના આપી છે. સાસણ ગીર જંગલ વિસ્તાર છોડીને હવે પોતાનો રહેણાક વિસ્તાર વધારી રહ્યા છે.
એશાટીક સિંહોનું વેકેશન પુર્ણ તા.16 ઓકટોબરથી સફારી પાર્ક પ્રવાસી માટે શરૂ
ગુજરાતના ગીર સાસણ સફારી પાર્ક વરસાદના કારણે ચાર મહિનાથી બંધ રાખવામાં આવ્યો હતો. જેને તા.16મી ઓક્ટોબરથી ખુલ્લો મૂકવામાં આવશે. વનવિભાગ દ્વારા પાર્ક અંગે મહત્વનો નિર્ણય લેવાયો છે. હવેથી પ્રવાસીઓને પાર્કની મુલાકાત લેવા માટે ઓનલાઈન પરમીટ લેવી પડશે.
ચોમાસાની સિઝન દરમિયાન વન્ય પ્રાણીઓનો પ્રજનનકાળ હોય છે. જેથી આ દરમિયાન વન્યજીવોને ખલેલ ના પહોંચે તે માટે જંગલ બંધ રાખવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત ચોમાસા દરમિયાન નદી નાળાઓમાં ધોવાણ થતા વાહનવ વ્યવહાર પણ બંધ થઈ જતો હોય છે. જેના કારણે વનવિભાગ દર વર્ષની જેમ આ વખતે પણ ચોમાસાના ચાર મહિનામાં સફારી પાર્ક પ્રવાસીઓ માટે બંધ રાખવામાં આવે છે.
સિંહના સંવનન કાળ અને વરસાદના કારણે ગીર સાસણ સફારી પાર્ક 4 મહિના માટે બંધ રખાયો હતો. જે આગામી તા. 16 ઓક્ટોબરના રોજ ખોલવામાં આવશે. હવેથી સાસણ આવતાં પ્રવાસીઓને વન વિભાગ દ્વારા શરૂ કરાયેલી ઓનલાઈન પરમીટ કઢાવવી પડશે.